Αγαπώντας πάντα

Η ιστογραφή αυτή έπρεπε να είχε αναρτηθεί χτες, αλλά ας όψονται κάποια… δέλτα (της γειτονιάς μας, δυστυχώς…), νά σαν αυτά της Παυλίνας Παμπούδη:

Δικαστές και δικηγόροι
το δεινόσαυρο δικάζουν
να τον δέσουν, να τον δείρουν
να τον διώξουν διατάζουν
διότι δάγκωσε στο δρόμο
δυνατά τον ταχυδρόμο.

Πιασμένος στο δόκανο της Δικαιοσύνης ο Δικαίος, έχει εγκαταλείψει το ιστολόγιό του, όπως σας ενημέρωνα στην προηγούμενη ανάρτηση, και μου 'χει φορτώσει εμένα να το διαχειρίζομαι «αντ' αυτού». Τι να σας κάνω κι εγώ, συμπαθάτε με. Δεν τα κατάφερα να ανταποκριθώ έγκαιρα. Χτες βράδυ μου έδωσε ο ιστολόγος ένα ποίημά του που έγραψε πριν από 20 χρόνια ακριβώς, τιμώντας την ημέρα της αγάπης, τη γιορτή του Αγίου Βαλεντίνου, και με παρακάλεσε να το δημοσιεύσω.

ΑΝΩ ΤΕΡΑΣ ΒΙΑΣ…

«Άνω τέρας βίας»!!! Αυτό το… τερατώδες έγραψε το αδίστακτο χέρι του άθλιου ιστολόγου μεταξύ άλλων, στην ταμπέλα που ανάρτησε στην εξώπορτά του για να ειδοποιήσει τους φίλους του ότι θα λείψει —για πόσο, δεν μας λέει. Τον λόγο μονάχα αναφέρει: «ΛΟΓΟΝ ΑΝΟ ΤΕΡΑΣ ΒΙΑΣ», και τον επεξηγεί: «ΠΑΗ ΓΙΑ ΚΑΚΟΥΡΓΗΜΑ» (τα ορθογραφικά λάθη του, άραγε, να οφείλονται σε σύγχυση ή, μήπως, σε σύγχιση; Ίσως κάποτε το μάθουμε απ' τον ίδιο). Όπου «βία», ο βιασμός (της προσωπικότητας, αίφνης), ο στραγγαλισμός των δικαιωμάτων, κάτι τέτοιο τέλος πάντων, φαντάζομαι… Πάντως κάποιος που πάει για κακούργημα (με το συμπάθιο), ξέρουμε ότι δεν αργεί (σχετικά είναι όλα, βέβαια…). Κι εγώ πράγματι, σας διαβεβαιώνω, τον άκουσα να λέει καθώς κλείδωνε την εξώπορτά του: «Πάω για κακούργημα, περιμένετε μισό [εδώ δεν άκουσα μία λέξη], δεν θα γυρίσω, θ' αργήσω»!

Παθών συνέχεια

Η ιστογραφή μου αυτή αποτελεί κατά κάποιο τρόπο συνέχεια της προηγούμενης Ο Πάσχων Μανδραβέλης. Αλλά, πριν μου φύγετε τρέχοντας, και με το δίκιο σας βέβαια ενόψει πιθανής νέας Μανδραβελιάδας εκτάσεως σεντονίου, σπεύδω να σας καθησυχάσω ότι κάτι τέτοιο δεν θα το άντεχα ούτε κι εγώ. Μονάχα νά, σαν τους αθλητές που ύστερα από μια κοπιαστική προπόνηση δεν εγκαταλείπουν αμέσως τον στίβο, αλλά ακολουθούν τη λεγόμενη «αποθεραπεία», δηλαδή σειρά ελαφρών ασκήσεων για τη χαλάρωση των μυών, έτσι κι εμείς ας μην απομακρυνθούμε απότομα από τον Πάσχοντα που μας τέντωσε τα νεύρα μας στην προηγούμενη ιστογραφή, προκειμένου με ελαφρά γυμνάσματα, και μάλιστα… εις βάρος του, να βγάλουμε το άχτι μας, να αποφορτιστούμε και να χαλαρώσουμε.

Ο Πάσχων Μανδραβέλης

Καλά, εντάξει! Πάσχος Μανδραβέλης, αν το προτιμάτε, κι όχι Πάσχων. Αν και προσωπικά θα προτιμούσα να μη συναντούσα ποτέ ούτε το Πάσχος ούτε το Πάσχων, αν ήταν έτσι να απέφευγα τον ίδιο τον… Μανδραβέλη, τον εξαίρετο αυτόν αστέρα της δημοσιογραφίας, που διαπρέπει στην Αλαφουζιάδα, γνωστή και ως «Καθημερινή». Ωστόσο, μένοντας στο γραμματικό μέρος (λόγω της γνωστής… πετριάς μου), δεν μου κοστίζει τίποτα να ενδώσω στους όποιους αντιρρησίες, μια και τα πάσχος και πάσχων είναι όχι απλώς συνώνυμα αλλά ταυτόσημα· δεν πρόκειται δηλαδή για διαφορετικές λέξεις αλλά για διαφορετικούς τύπους της ίδιας λέξης: η τριτόκλιτη μετοχή πάσχων μεταπλάστηκε στο δευτερόκλιτο ουσιαστικό πάσχος. Έχουμε κι άλλα τέτοια παραδείγματα τριτόκλιτων σε —ων αρσενικών που έχουν μεταπλαστεί στην καθομιλουμένη σε δευτερόκλιτα σε —ος, όπως τα γέρος από το γέρων, χάρος από το χάρων, δράκος από το δράκων, άρχος από το άρχων, παθός από το παθών, μαθός από το μαθών κ.λπ. Παράλληλα στη νέα ελληνική έχουν πλαστεί και οι αντίστοιχοι πρωτόκλιτοι τύποι σε —[οντ]ας: γέροντας, χάροντας, δράκοντας, άρχοντας, παθόντας, μαθόντας. Από τους πρωτόκλιτους αυτούς τύπους, οι μετοχές συνήθως χρησιμοποιούνται στον ποιητικό λόγο: «…Χαίρε με τα λυτά μαλλιά η χρυσίζοντας τον άνεμο. Χαίρε με την ωραία λαλιά η δαμάζοντας τον δαίμονα…», αλλά και (ανάλογη, όχι ίδια περίπτωση) «…Ο νικήσαντας τον Άδη και τον Έρωτα σώσαντας…», (από το «Άξιον εστί» του Οδυσσέα Ελύτη· χρυσίζοντας και δαμάζοντας αντί χρυσίζων/–ουσα και δαμάζων/–ουσα· [χωρίς διάκριση γένους και κατά κανόνα άκλιτα]· νικήσαντας και σώσαντας αντί νικήσας και σώσας). Αλλά, για να ολοκληρώσω κατά κάποιο τρόπο τη συγκεκριμένη αναφορά μου στα της γλώσσας και της γραμματικής (ας περιμένει λιγάκι ο Μανδραβέλης), να αναφέρω δύο ιδιαίτερους τύπους που δημιούργησε αυτή η μετάπλαση της κατάληξης από —ων σε —ος. Είναι τα ποίσος και δείξος, που συνήθως λέγονται μαζί: ο ποίσος, ο δείξος. Προέρχονται, αντίστοιχα, από τα ποίσων, μετοχή μέλλοντα του ποίσω (=ποιήσω [θα κάνω]), και δείξων, ομοίως μετοχή μέλλοντα του δείξω [θα δείξω]. Στο θηλυκό: η ποίσα, η δείξα ή η ποίσω, η δείξω. Άρα κατά λέξη η έκφραση ο ποίσος και ο δείξος σημαίνει αυτός που θα κάνει και θα δείξει. Ωστόσο η αναφορά σε κάποιον με την έκφραση αυτή δεν είναι άχρωμη και ουδέτερη αλλά αρνητική και μειωτική.

Η… «πολύκροτη δίκη»

Φίλοι μου, η ιδιοτέλειά μου με οδήγησε σήμερα σ' αυτή την απεχθή πράξη: να καταλάβω, υπό το απατηλό σχήμα του γελοιογράφου (να λείπουν, παρακαλώ, οι συνειρμοί… Στο κάτω κάτω, χίλιες φορές καλύτερα γελοιογράφος παρά Τέλλογλου!), τη στήλη του ΙΣΤΟΛΟΓΙΟΥ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ και, ως στυγνός επικυρίαρχος πλέον, τσαλαπατώντας βάναυσα κάθε έννοια ιστολογιακής κυριαρχίας, να αλώσω τα πάντα στην επικράτεια του ΔΙΚΑΙΟΥ και να θέσω χωρίς ίχνος συστολής το ανυπότακτο τούτο ιστολόγιο στην υπηρεσία ενός κακούργου. Ας είναι… Πάλι με χρόνια με καιρούς… πάλι δικό σας θα 'ναι. Υπομονή! Μπόχα είναι, θα περάσει…

Μια σύγκριση που λέει πολλά!

Στην προηγούμενη ιστογραφή μου, αυτή με τα λιμερίκια για το δύσοσμο τέρας, παρεμπιπτόντως αναφέρθηκα, λόγω δυσωδίας προφανώς, στο άρθρο του λαμπρού αστέρα της δημοσιογραφίας Τέλλογλου Το παρασκήνιο μιας δίκης με… άρωμα ΕΣΥ (προσέξτε το άρωμα) στη φυλλάδα όπου ενδημεί, την «Καθημερινή». Αν παραβλέψουμε ότι το άρθρο… μυρίζει από μίλια μακριά ότι είναι υποβολιμαίο από την ενάγουσα της «πολύκροτης δίκης» του δημοσιεύματος εταιρεία ιατρικών μηχανημάτων, προκειμένου να δημιουργήσει ευνοϊκό για τις επιδιώξεις της εν λόγω εταιρείας κλίμα εν όψει της διεξαγωγής της δίκης, θα πρέπει να κρατήσουμε ότι η εφημερίδα της πλουτοκρατίας αναδεικνύει και στηλιτεύει μία περίπτωση ενός νοσοκομείου όπου, κατά την άποψη της εφημερίδας, οι υπάλληλοι που ενεπλάκησαν στις διαδικασίες προμηθειών εξοπλισμού του νοσοκομείου υπέπεσαν, πάντα κατά την άποψη της εφημερίδας, σε διάφορα παραπτώματα. Μέχρις εκεί θέλει και μέχρις εκεί μπορεί να φτάσει η εφημερίδα της πλουτοκρατίας. Κάποιοι επίορκοι υπάλληλοι είναι όλο κι όλο το πρόβλημα…

Πέντε λιμερίκια προς «The odoro(u)s Pangalos»

Καθώς τη Δευτέρα θα είναι η πρώτη ουσιαστικά ημέρα (τυπικά η δεύτερη —η πρώτη, στις 5 Γενάρη, αναλώθηκε στην υποβολή και ανάπτυξη κάποιων ενστάσεων, και ακολούθως το διαστήριο διέκοψε) της… «πολύκροτης δίκης», κατά την έκφραση του αξιότιμου κυρίου Τάσου Τέλλογλου στο μνημειώδες άρθρο του Το παρασκήνιο μιας δίκης με… άρωμα ΕΣΥ της έγκριτης εφημερίδας των εφοπλιστών και επιχειρηματιών «Καθημερινή», ο ιστολόγος, εκ των κατηγορουμένων, αδυνατεί να συγκεντρωθεί και να σχολιάσει κάποιο, έστω, από τα τόσα σοβαρά που συμβαίνουν γύρω μας και το ρίχνει στα ελαφρά (ή ελαφρότροπα). Για τα λιμερίκια έχω γράψει την ιστογραφή Ανοησίες…. Όπως γράφω εκεί, με τον όρο λιμερίκι έχουμε αποδώσει στα ελληνικά τον αγγλικό όρο limerick, που σημαίνει πεντάστιχα ποιήματα, με ομοιοκαταληξία ΑΑΒΒΑ και περιεχόμενο ελαφρό έως ανόητο, γουστόζικο πάντως, πολλές φορές περιπαικτικά, σκωπτικά, σατιρικά ή αθυρόστομα. Λέγονται έτσι επειδή πρωτοεμφανίστηκαν στην πόλη Limerick της Ιρλανδίας. Εδώ έχω 5 λιμερίκια αφιερωμένα στον The odoro(u)s Pangalos:

The odoro(u)s Pangalos

Δύσοσμος είναι, δεν θ' ασχοληθώ ιδιαίτερα με την αφεντιά (διάβαζε ασχήμια) του. Ναι, για τον Πάγκαλο (εκ του παν + κάλος, σχηματισμός κατά το πανηλίθιος) ο λόγος, ο οποίος έγρουξε πάλι, κατά το συνήθειό του. Το γρούξιμο αυτό ακούστηκε σε κάποια αίθουσα του πανεπιστημίου της Οξπόρδης (όπου πολλοί χάχες το απόλαυσαν —η όλη εκδήλωση ενδεικτική της κατάντιας των πνευματικών ιδρυμάτων στον εμπορευματοποιημένο καπιταλιστικό κόσμο μας) πέρυσι τον Μάιο, αλλά έφτασε στ' αφτιά μας πρόσφατα χάρη σε δημοσίευμα ελληνικής εφημερίδας. Κι έτσι μάθαμε ότι ο ανόητος αυτός πάγκαλος (=παν+κάλος) νόμισε ότι θα μπορούσε να βρομίσει τους ήρωες αγωνιστές του 1821! Τα ξέρετε… «Ένα μάτσο αγράμματοι και απλοϊκοί χωριάτες που μετά βίας μιλούσαν ελληνικά εξεγέρθηκαν κατά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και στη θέση της εγκαθίδρυσαν ένα σύστημα πελατειακών σχέσεων, το οποίο παραμένει άθικτο μέχρι σήμερα» απεφάνθη ο υπερφυσικός βοθρα(σ)κός…

Κουλτούρα ξανά!

Η σημερινή ιστογραφή μου αποτελεί συνέχεια της προηγούμενης, με τίτλο Α! Η… κουλτούρα λοιπόν!, προκλήθηκε από το σχόλιο της Κοκκινοσκουφίτσας σ' εκείνη και προαναγγέλθηκε από μένα στην απάντησή μου στο σχόλιο της Κοκκινοσκουφίτσας.

Βρισκόμαστε, αν δεν κάνω λάθος, στα μέσα του Μάρτη του σωτήριου έτους 2012, ήδη δηλαδή στο δεύτερο εξάμηνο του σχολικού έτους 2011-2012. Η Κοκκινοσκουφίτσα, της οποίας την εξέλιξη όλοι μας αγνοούσαμε κι ίσως θέλαμε να αγνοούμε, ώστε να κρατάμε αναλλοίωτη τη μαγευτική εικόνα του παραμυθιού των παιδικών μας χρόνων, την εικόνα του ανέμελου μικρού κοριτσιού που περπατάει στο δάσος βαστώντας το καλαθάκι για τη γιαγιά της και μαζεύοντας άνθη, αυτή η Κοκκινοσκουφίτσα λοιπόν, η ίδια, με το ίδιο της το χέρι, πήρε ένα σφουγγάρι και —βρε Κοκκινοσκουφίτσα, πώς το 'κανες αυτό;— έσβησε άκαρδα την εικόνα–εικόνισμα που τόσες γενιές το είχαμε ευλαβικά φυλαγμένο βαθιά στην καρδιά μας, ανεκτίμητο φυλακτό. Δεν χρειάστηκε αυτή τη φορά ο λύκος να φάει την αγαπημένη μας Κοκκινοσκουφίτσα για να τη χάσουμε· ήταν αρκετό που η ίδια μάς δήλωσε πριν από ένα χρόνο και κάτι, στις αρχές Γενάρη του 2011, ότι είναι γιαγιά, και μάλιστα ο εγγονός της πήγαινε, τότε, στην πρώτη γυμνασίου… Κι απ' τον λύκο του παραμυθιού υπήρχε γλυτωμός… Όταν όμως αφήνουμε το παραμύθι, αντικρίζουμε τον αντίποδά του, την πραγματικότητα, γεμάτη από λυσσασμένους λύκους. Σκληρή. Αμείλικτη. Άτεγκτη. Αδυσώπητη. Ανελέητη. Δεν χωράει σ' αυτή το κοριτσάκι Κοκκινοσκουφίτσα· η γιαγιά Κοκκινοσκουφίτσα, ίσως…

Α! Η… κουλτούρα λοιπόν!

Προσπαθώ πάντοτε να είμαι όσο μπορώ αντικειμενικός. Έτσι σήμερα, καταπιανόμενος με το Υπουργείο Παιδείας, θ' αρχίσω όχι με γκρίνια αλλά μ' έναν καλό λόγο —κάτι που σπανίζει μες στην κατήφεια των χαλεπών ημερών μας. Αλήθεια, πόσοι και πόσοι δεν έχουν λοιδορήσει τον τίτλο του Υπουργείου Παιδείας; Εννοώ βέβαια τον πλήρη τίτλο, αυτό το μακρινάρι: «Υπουργείο Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων» και, ειδικότερα, αυτό το «Διά Βίου Μάθησης». (Τώρα, να πω την αμαρτία μου, με δυσκολία συγκρατιέμαι να μη ρίξω κι εγώ λίθο αναθέματος σ' αυτό το δύσπεπτο αλλά πολυσήμαντο και πονηρό κομμάτι του τίτλου του Υπουργείου —ας μην το κάνω όμως τώρα, ας το αφήσω για άλλη φορά, μιας και τώρα υποσχέθηκα να ξεκινήσω μ' έναν καλό λόγο. Είναι εξάλλου και πολλά και σοβαρά αυτά που επί της ουσίας θα 'θελα να σχολιάσω σχετικά, αλλά τώρα για άλλο ξεκίνησα…). Λοιπόν, ο εμπνευστής του τίτλου δεν είχε, το ξέρω, κατά νου ακριβώς αυτό που το «Διά Βίου Μάθησης» σημειολογικά διαμήνυσε σ' εμένα λίαν εύστοχα στη συγκεκριμένη περίσταση που θα σας εξιστορήσω: ότι από το αγλαό Υπουργείο μας έχουμε πολλά ακόμη να μάθουμε όσο ζούμε.

Πιπέρι στο στόμα…

Στην ειδησεογραφία των ημερών δεσπόζει το θέμα της έκδοσης ευρωομολόγου. Μ' αυτό οι αστοί δημοσιογράφοι, οι ταγμένοι στην υπηρεσία της πλουτοκρατίας, βρήκαν άλλα μαλλιά να ξαίνουν. Με έκδηλη την αγωνία στην όψη τους μεταδίδουν συνεχείς ανταποκρίσεις για το πόσο προχωράει η έκδοσή του, ποιοι "καλοί" το προωθούν (ανάμεσα στους πιο ένθερμους υποστηριχτές του ευρωομολόγου βρίσκονται πολιτικοί εκπρόσωποι του κεφαλαίου, όπως η ελληνική κυβέρνηση ή ο πρόεδρος του Γιούρογκρουπ) και ποιοι "κακοί" αντιστέκονται (Μέρκελ), και να σου αναλύσεις και κόντρα αναλύσεις. Πασχίζουν να μας μπολιάσουν με τη δική τους, δηλαδή των αφεντικών τους (αυτούς υπηρετούν και υποδύονται), αγωνία γύρω από έναν καβγά μεταξύ των ευρωπαίων καπιταλιστών, ο οποίος ανατανακλά τον διαγκωνισμό ανάμεσά τους για το ποιος θα βρεθεί σε πλεονεκτικότερη θέση για τη βελτίωση της κερδοφορίας του· έναν καβγά που δεν έχει σχέση με την εξυπηρέτηση των λαϊκών συμφερόντων, αντίθετα προοιωνίζεται χειρότερα δεινά για τους εργαζόμενους.

Σε σχόλιό του για τα ευρωομόλογα, το Γραφείο Τύπου της ΚΕ του ΚΚΕ σημειώνει: «Ο λαός δεν πρέπει να δώσει καμία βάση στην προπαγάνδα της κυβέρνησης, της ΝΔ και των άλλων κομμάτων της ΕΕ. Το ευρωομόλογο, εάν αποφασιστεί, δεν πρόκειται ούτε να σώσει ούτε να ανακουφίσει το λαό. Όπως και ο μηχανισμός στήριξης, έτσι και το ευρωομόλογο, θα προστατεύσει τα συμφέροντα της πλουτοκρατίας και των τοκογλύφων, βυθίζοντας τα λαϊκά στρώματα πιο βαθιά στη φτώχεια και την απόγνωση. Γι' αυτό μονόδρομος για το λαό είναι η αντιπαράθεση με τα κόμματα της ΕΕ και την εξουσία των μονοπωλίων».

«Απετάξω τη διαφθορά;» —«Απεταξάμην!»

Ανατρέχοντας στο διαδίκτυο να ενημερωθώ κάπως, μιας και δεν κυκλοφορούν εφημερίδες σήμερα, στάθηκα με ανακατεμένα το αίσθημα της αηδίας και το αίσθημα της οργής στο πρωτοχρονιάτικο μήνυμα του Προέδρου της Δημοκρατίας Κάρολου Παπούλια. Απόλυτα ταιριαστό με την αθλιότητα των ημερών μας, όπου η υποκρισία βασιλεύει. Μα ακόμη πιο πολύ κι απ' τα ίδια τα λόγια του Προέδρου με ενόχλησε ο τρόπος που επέλεξαν οι διάφορες ειδησεογραφικές ιστοσελίδες να παρουσιάσουν αυτό το μήνυμα, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων. Σ' αυτές τις φωτεινές εξαιρέσεις ανήκει, όπως είναι… φυσικό, ο σχολιασμός από το ιστολόγιο του Φάρου στην ανάρτησή του Η καλή μέρα….

Κι εφέτος η Πρωτοχρονιά…

Πρωτοχρονιά του 1956. Ο Φώτης Αγγουλές, αυτός ο πηγαίος λαϊκός ποιητής, ο συνειδητοποιημένος προλετάριος, ο συνεπής επαναστάτης, βρίσκεται στη φυλακή, αυτή τη φορά δεσμώτης του μετεμφυλιακού κράτους της μισαλλοδοξίας, όπως χιλιάδες αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης, κομμουνιστές, αριστεροί, προοδευτικοί. Φυλακισμένος από το 1948, πρόκειται ν' αποφυλακιστεί το 1956, έχοντας εκτίσει τα 2/3 της ποινής του. Προηγουμένως, το 1944, όταν πολεμούσε τον φασισμό μέσα από τις τάξεις του ελληνικού στρατού της Μέσης Ανατολής, είχε γνωρίσει τις "περιποιήσεις" των άγγλων συμμάχων (διάβαζε επίδοξων επικυρίαρχων, διαδόχων του κατακτητή): εξορία, φυλακή, απομόνωση, εκτόπιση. Η ποιητική δημιουργία του Φώτη Αγγουλέ στα χρόνια της φυλακής αποτελεί ένα ξεχωριστό κεφάλαιο του έργου που μας κληροδότησε. Ένα από τα ποιήματα της φυλακής είναι κι αυτό που παραθέτω εδώ, το «Πρωτοχρονιά 1956», μελοποιημένο από τον Θωμά Μπακαλάκο (ανήκει στην εξαιρετική συλλογή του «Πορεία στη νύχτα») και ερμηνευμένο από τον Γιώργο Υδραίο. Το ποίημα αυτό στον δίσκο ενοποιήθηκε μ' ένα άλλο ποίημά του της ίδιας περιόδου, το «Μην καρτεράτε», υπό τον ενιαίο τίτλο του δεύτερου αυτού ποιήματος.

Βαρεμένος και βεβαρημένος

1. Είπα, χρονιάρες μέρες που είναι, ν' αφήσω τις παραξενιές μου κατά μέρος και να μη γκρινιάξω, αλλά, όπως λέει η γνωστή παροιμία, «θέλει ο παπάς ν' αγιάσει, μα δεν αφήνουν οι διαβόλοι». Κι από τις μεγαλύτερες παραξενιές μου είναι, ως γνωστόν(;), η από μέρους μου… «μηδενική ανοχή» στα λάθη τα γλωσσικά (όχι σαν τη «μηδενική ανοχή» που έλεγε κάποιος, όνομα και μη χωριό, αλλά τελικά κάπου έχασε το μέτρο, το «μηδέν» του γιγαντώθηκε, απόκτησε διαστάσεις μπουκαπόρτας, και τελικά μας παρέδωσε… οίκο ανοχής). Ε, βέβαια, αυτό δεν πρέπει να σας αποθαρρύνει, αγαπητοί μου αναγνώστες, να μου γράφετε! Σας διαβεβαιώνω πως ευτυχώς, παρά το κόλλημά μου, δεν μου διαφεύγει ότι άλλα πράγματα είναι τα πιο σημαντικά στον λόγο, κι όχι η γραμματική και το συντακτικό· είναι το περιεχόμενο του λόγου, είναι οι ιδέες και οι απόψεις που διατυπώνονται, τα οποία αντανακλούν εντέλει το περιεχόμενο του ομιλούντος, την προσωπικότητά του, τις αρετές του. Γράψτε και μιλήστε λοιπόν ελεύθερα κι αφήστε εμένα να με τρώει το σαράκι του αδιόρθωτου διορθωτή. Ο αδιόρθωτος διορθωτής δεν γράφει και δεν μιλάει ελεύθερα, πιστέψτε με. Από τη στιγμή που έφαγε την πετριά με τη γλώσσα, είναι καταδικασμένος να βασανίζεται, ο ίδιος πιο πολύ, αλλά και να βασανίζει και τους άλλους γύρω του. Όντας βαρεμένος λοιπόν, όταν γράφω έχω μονίμως δίπλα μου κάποιο λεξικό, πολλές φορές κάποια λεξικά. Βλέπετε, όλα σ' αυτή τη ζωή έχουν το κόστος τους… Αλλά μακρηγόρησα. Κι εσείς μάλλον έχετε ήδη διακρίνει τους… διαβόλους που δεν μ' αφήνουν ν' αγιάσω, εμένα, τον… παπά (λέμε τώρα…): Τα κυριακάτικα φύλλα δύο εφημερίδων (που κυκλοφόρησαν την Παρασκευή, στις 24), της «Καθημερινής» και του «Ριζοσπάστη», στον τίτλο του κύριου άρθρου τους μεταχειρίζονται και τα δύο την τρόικα, πλην με εντελώς διαφορετικό τρόπο το καθένα. Φυσικό, θα μου πείτε, αφού η πρώτη εφημερίδα, βήμα του Αλαφούζου, εκφράζει τις απόψεις της πλουτοκρατίας, ενώ η δεύτερη, όργανο της ΚΕ του ΚΚΕ, εκφράζει τις απόψεις του κόμματος της εργατιάς. Ναι, σωστά. Κι απ' αυτή τη σκοπιά θα συμφωνήσω με την εφημερίδα του ΚΚΕ, που καλεί σε ενιαίο ταξικό πόλεμο ενάντια στην επίθεση της πλουτοκρατίας, κι όχι με τη φυλλάδα των εφοπλιστών, που τρέμει μπας και το πολιτικό προσωπικό της, η κυβέρνηση, εξαιτίας των «εσωκομματικών κραδασμών» και των «συνδικαλιστικών αντιδράσεων» φανεί κάπως διστακτική στην «απαρέγκλιτη τήρηση των σκληρών όρων του Μνημονίου και την επιτάχυνση των ρυθμών των μεταρυθμίσεων»! Ωστόσο από τη σκοπιά της γραμματικής θα συνταχθώ με την «Καθημερινή»· δεν θα συμφωνήσω, δυστυχώς, με τον «Ριζοσπάστη» στην ακλισία της λέξης «τρόικα». Η τρόικα, της τρόικας, οι τρόικες. Έχω γράψει κι άλλη φορά για την ακλισία (ή ακλισιά επί το βδελυρότερον). Βλέπετε ιστογραφές μου Μη σκοτώνετε τις τίγρεις! και Εμπρός να ξεπαστρέψουμε τον Λόρδο Άκλιτον!. Πάντως, θα συμφωνήσετε θαρρώ πως η συγκεκριμένη περίπτωση καταδεικνύει περίτρανα ότι πρωταρχική σημασία έχει το περιεχόμενο του λόγου κι όχι τα τυχόν εκφραστικά λάθη. Αλλά, όλα κι όλα, να μη μείνω κι εγώ χωρίς δουλειά (και γκρίνια)!

Στης Ανατολής τα μέρη…

Στα παλιά χρόνια ζούσε στο Χαλέπι ο Σελίμ Μοχαρέμ αγάς. Καταγόταν από οικογένεια καμηλιέρηδων, πάππου προς πάππου. Από μικρός βοηθούσε τον πατέρα του και ταξίδευε μαζί του στα βάθη της Ανατολής με τις καμήλες τους. Έτσι έγινε κι ο ίδιος καμηλιέρης. Όταν ο γέροντας πια πατέρας του αποσύρθηκε, ο Σελίμ τον διαδέχθηκε και, όπως και οι πρόγονοί του, πέρασε κι αυτός όλη τη ζωή του κοντά στις αγαπημένες του καμήλες, μέχρι τα βαθιά του γεράματα. Τώρα, κοντά στα 90, είχε πλέον από χρόνια παραδώσει τα ηνία στον πρωτότοκο γιο του, τον Ομάρ.

Μια μέρα ο Σελίμ Μοχαρέμ αγάς αρρώστησε κι έπεσε στο κρεβάτι. Κατάλαβε ότι δεν θ’ αργούσε ο Μεγαλοδύναμος Αλλάχ να πάρει στο αιώνιο βασίλειό του την ψυχούλα του ταπεινού Σελίμ, γι’ αυτό κάλεσε να έρθουν κοντά του τα παιδιά του, οι συγγενείς του, οι φίλοι του κι οι γείτονές του, και ζήτησε απ’ όλους συγχώρεση. Στη συνέχεια όμως θυμήθηκε και τις καμήλες του και παρακάλεσε να τον οδηγήσουν στον στάβλο για να ζητήσει κι απ’ αυτές άφεση αμαρτιών.

«Στις μέρες μας, γίνονται αυτά τα πράγματα…»

Προχτές, στις 20 του μήνα, το βράδυ, η εγγονούλα μου, η Έλσα, που μόλις έκλεισε τα πέντε, με ρωτάει όλο νάζι:

— Παππού, εσύ θα 'ρθεις αύριο στο σχολείο μου να με δεις;

Την επομένη, στις 21, το Ελσάκι είχε κάποιο ρόλο σ' ένα σκετσάκι στη χριστουγεννιάτικη γιορτή του νηπιαγωγείου και μας ήθελε όλους (μαμά, μπαμπά, γιαγιά, παππού) να 'μαστε κει. Εγώ όμως στις 21 είχα το δικαστήριο (κατηγορούμενος κακούργος) και, με το μυαλό μου κολλημένο σ' αυτό, απαντάω χωρίς να σκεφτώ:

— Άμα δεν με κλείσουν φυλακή…

«Ποίον σ' έπος 'φυγεν έρκος οδόντων;» Τι κουβέντα μού ξέφυγε; Τώρα; Κι η μικρή απορημένη (δεν το πήρε γι' αστείο, ποιος ξέρει τι σκυθρωπή πόζα είχα πάρει —ήμουν βαρύθυμος, είναι αλήθεια):

— Ποιος θα σε κλείσει φυλακή, παππού;

— Οι δικαστές. (Τον χαβά μου εγώ. Αυτό το ρημάδι το μυαλό λες κι έχει πάθει αγκύλωση!)

— Γιατί, τι έκανες;

Στο σημείο αυτό αρχίζω να ζορίζομαι, να ιδρώνω. Ευτυχώς αναλαμβάνει η γιαγιά να καθαρίσει:

— Ελσούλα, κάποιοι είπανε στον παππού να γίνει κλέφτης, αλλά ο παππούς σου δεν έγινε.

— Ήταν κακοί άνθρωποι αυτοί, ε;

— Ναι, κοπέλα μου.

Και τότε το μικρό Ελσάκι, έρχεται και κάθεται δίπλα μου στον καναπέ, αγκαλιάζει το μπράτσο μου και σοβαρή σοβαρή μού λέει:

— Παππούλη, στις μέρες μας, γίνονται αυτά τα πράγματα… (!!!!!)

Το πουλάκι μου, το τρυφερούδι! Να 'σαι καλότυχο, Ελσάκι μου! Κι έξω απ' άδικο, κοριτσάκι μου!

Περί ασεβημάτων

Ει δέοι αμαρτείν επί το δικάζειν, το αδίκως απολύσαι οσιώτερον αν είη του μη δικαίως απολέσαι, το μεν γαρ αμάρτημα μόνον εστί, το δε έτερον και ασέβημα.

Ο Αντιφώντας (480 π.Χ. – 411 π.Χ.), αθηναίος πολιτικός και ρήτορας, γράφει τα παραπάνω στο έργο του «Περί του Ηρώδου φόνου». Ο Ευξίθεος, ένας νεαρός από τη Μυτιλήνη, κατηγορείται για τον φόνο ενός αθηναίου πολίτη, του Ηρώδη, και δικάζεται σε αθηναϊκό δικαστήριο. Λέγει λοιπόν στη δίκη ο ρήτορας αυτό που και σήμερα αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της διαδικασίας απονομής δικαιοσύνης, ότι δηλαδή: Προ του ενδεχομένου να υποπέσει κανείς σε δικαστική πλάνη, είναι πιο ενάρετο να εκδώσει άδικη αθωωτική απόφαση παρά μη δίκαιη καταδικαστική, διότι το μεν πρώτο είναι απλό σφάλμα, ενώ το δεύτερο είναι και ασέβεια. Η Δικαιοσύνη δεν είναι μαθηματικά. Στα μαθηματικά αναζητείται η απόδειξη της αλήθειας μιας πρότασης, της αλήθειας της απόλυτης, της ακλόνητης, της αδιαμφισβήτητης, της σύμφυτης με την ίδια την πρόταση, της αλήθειας στην οποία είναι… μαθηματικώς βέβαιο ότι θα καταλήγουν πάντοτε όλοι οι λύτες (π.χ.: αxβ=βxα).

Μερικές αλήθειες για τον φοιτητικό συνδικαλισμό

Την Παρασκευή 10 Δεκέμβρη κατά τη διάρκεια συζήτησης στη Βουλή της ερώτησης του ΚΚΕ προς τον πρωθυπουργό, η Γ.Γ. της Κ.Ε. του κόμματος Α. Παπαρήγα στη δευτερολογία της μίλησε έξω από τα δόντια, παρουσιάζοντας κάποιες θλιβερές, δυστυχώς, αλήθειες για τον φοιτητικό συνδικαλισμό, για την κατάντια των παρατάξεων της ΠΑΣΠ και της ΔΑΠ. Μίλησε για παρατάξεις που «έχουν γίνει γραφεία ευρέσεως εργασίας, γραφεία όπου πουλούν τις υποτροφίες, πουλούν τις μετατάξεις». Μίλησε για το τμήμα εκείνο του καθηγητικού κατεστημένου που προσκυνάει τα δύο μεγάλα κόμματα και συμπράττει με τις αντίστοιχες φοιτητικές παρατάξεις στις αθλιότητες αυτές. Αλλά ας παραχωρήσω το βήμα στην ίδια:

Ανοησιών συνέχεια

Ο Τζέφρυ συνήθιζε να περιδιαβαίνει στην εξοχή, ν’ ανεβαίνει στα βουνά, να κατεβαίνει στους κάμπους, να χάνεται στα δάση, ακολουθώντας γραφικά μονοπάτια, πάντα με το αγαπημένο του ποδήλατο. Ένα ποδήλατο μάουντεν, όπως το λέγανε κοινώς οι συμπατριώτες του· ο ίδιος ωστόσο, ακραιφνής λάτρης της ελληνικής, προτιμούσε να το λέει «παντοδαπού εδάφους». Ινκόγνιτο πάντα όπου πήγαινε, συστηνόταν ως Τζεφ, Ελληνοαμερικανός. Εκείνη την ημέρα είχε περάσει από πολλά όμορφα μέρη. Είχε χορτάσει το μάτι του ομορφιά, αλλά πεινούσε το στομάχι του, καθώς ήταν προχωρημένη η ώρα και δεν είχε βρει κάπου να γευματίσει. Έτσι το όμορφο χάνι που πρόβαλε μπροστά του μόλις μπήκε στο χωριό ήταν ό,τι έπρεπε. Αφού έφαγε κι αφού ήπιε και το καφεδάκι του, κίνησε να φύγει, αποχαιρετώντας τον ιδιοκτήτη του μικρού πανδοχείου. Βιαζόταν να προλάβει να φτάσει στη γειτονική πόλη, όπου θα διανυκτέρευε, πριν σουρουπώσει.

Ανοησίες…

Ο Gelett Burgess ή Frank Gelett Burgess (30/1/1866–18/9/1951), γεννημένος στη Βοστώνη, υπήρξε ένας από τους εξέχοντες αμερικανούς ευθυμογράφους και ανθρώπους των γραμμάτων των αρχών του 1900. Ήταν επίσης εκδότης, καλλιτέχνης και τεχνοκριτικός. Εξέδιδε το περιοδικό The Lark, με το οποίο απέκτησε φήμη. Αλλά επίσης έγινε πολύ γνωστός με τα ποιήματά του, ελαφρότροπα, πνευματώδη, δηκτικά, πολλά ανήκουν στα λεγόμενα limericks. Στα ελληνικά ο όρος έχει αποδοθεί ως «λιμερίκια». Λέγονται έτσι γιατί πρωτοεμφανίστηκαν στην πόλη Limerick της Ιρλανδίας. Πρόκειται για πεντάστιχα ποιήματα, με ομοιοκαταληξία ΑΑΒΒΑ και περιεχόμενο ελαφρό έως ανόητο, γουστόζικο πάντως, πολλές φορές περιπαικτικά, σκωπτικά, σατιρικά ή αθυρόστομα.

Παραθέτω ένα λιμερίκι του Gelett Burgess από το βιβλίο του «The Burgess Nonsense Book» (1901 — «Το Βιβλίο των Ανοησιών τού Burgess», εικονογράφηση του ίδιου):

I wish that my room had a floor!
I don’t so much care for a door,
But this crawling around
Without touching the ground
Is getting to be quite a bore!

Και η απόδοση από μένα στα ελληνικά:

Μακάρι το δωμάτιό μου να ‘χε πάτωμα!
Δεν νοιάζομαι σταλιά για πόρτα και για πάπλωμα.
Μα πάντα να γυρνώ σαν το στοιχειό και να πετώ
χωρίς στιγμή ποτέ τα πόδια κάτω να πατώ,
πιστέψτε με πως είν’ αληθινό ξεπάτωμα!

Υ.Γ.: Συγγνώμη, δηλαδή τι περιμένατε να γράψω ενόψει της αυριανής Ημέρας της Κρίσεως (όπου κρινόμενη η Δικαιοσύνη, με κεφαλαίο «Δ» επειδή είναι μικρή…);

Μεταφορές: μεταφορικά και κυριολεκτικά

Μεταφορά είναι το σχήμα λόγου κατά το οποίο αντί της έκφρασης που κυριολεκτεί χρησιμοποιείται άλλη με συναφή σημασιακά στοιχεία, η οποία εν προκειμένω δεν κυριολεκτεί, αλλά αποκτά πρόσκαιρα, χάριν του σχήματος λόγου, σχετική επέκταση της σημασίας της. Παραδείγματα: «τον κάρφωσε με τη ματιά του», «η ανηφόρα της ζωής», «βούλιαξε η πλατεία από το πλήθος που συγκεντρώθηκε», «άναψαν τα αίματα», «τα λόγια της έσταξαν βάλσαμο στην ψυχή του». Ασφαλώς η μεταφορική έκφραση εξ ορισμού δεν κυριολεκτεί. Και αντιστρόφως, εάν θελήσει κάποιος ν' αποφύγει τη μεταφορά, μάλλον οδηγείται αναπόφευκτα να κυριολεκτήσει, έστω κι αν χρησιμοποιώντας κάποιο από τα δύο συγγενικά της μεταφοράς σχήματα λόγου, την παρομοίωση ή την προσωποποίηση, παρακάμψει την ευθεία κυριολεκτική διατύπωση. Για παράδειγμα, η μεταφορική διατύπωση «τον κάρφωσε με τη ματιά του» μπορεί να αποδοθεί με την ευθέως κυριολεκτική διατύπωση «τον κοίταξε αυστηρά (ή οργισμένα κ.λπ.)» ή με την παροιμιακή διατύπωση, η οποία όμως είναι επίσης κυριολεκτική, δεδομένου ότι κάθε της λέξη χρησιμοποιείται κυριολεκτικά, «τον κοίταξε, κι η ματιά του σαν στιλέτο». Η μεταφορά και η κυριολεξία επομένως είναι αλληλοαποκλειόμενες έννοιες, αν και όχι αντίθετες. Βεβαίως είναι φανερό πως η μεταφορά στολίζει, δίνει εκφραστικότητα και ζωντάνια στον λόγο, γι' αυτό και χαρακτηρίζεται καλολογικό στοιχείο. Φυσικά, ακόμη και τα στολίδια πρέπει κανείς να γνωρίζει να τα χρησιμοποιεί σωστά, με μέτρο και περίσκεψη…

Κινηματόγραφος ή κινηματογράφος;

Οι υποψιασμένοι αναγνώστες θα 'χετε μάλλον μαντέψει απ' τον τίτλο ότι η σημερινή ιστογραφή μου ασχολείται με ζητήματα γλωσσικά. Πράγματι, δεν κάνετε λάθος —την έχω την πετριά με τη γλώσσα, αδιόρθωτος διορθωτής βλέπετε… Και, για να προλάβω όσους έχουν περιπαικτική διάθεση, η απάντηση «Σινεμά» στην ερώτηση του τίτλου εκτιμάται μεν ως καλαμπούρι, αλλά… απορρίπτεται ως εκτός θέματος. Αλλά ποιο είναι το θέμα της ιστογραφής; Ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά.

Χθες το πρωί άκουγα στο ραδιόφωνο τη συνηθισμένη μου καθημερινή ενημερωτική εκπομπή, κατά τη διάρκεια της οποίας, σε καθορισμένη χρονική στιγμή σύμφωνα με τον σχεδιασμό της εκπομπής, η εκλεκτή ηθοποιός Έφη Θανοπούλου αναλαμβάνει την ενημέρωση των ακροατών γύρω από την καλλιτεχνική κίνηση. Παίρνοντας λοιπόν η κυρία Θανοπούλου το μικρόφωνο, αφού καλημέρισε τους ακροατές του σταθμού, είπε κάτι σαν: «Σήμερα θα ξεκινήσουμε με κινηματογράφο» (δεν συγκράτησα ακριβώς τα λόγια της, αλλά δεν έχει σημασία). Ο δημοσιογράφος που επιμελείται την ενημερωτική εκπομπή τη ρώτησε αμέσως: «Κινηματογράφος ή κινηματόγραφος;» Να σημειώσω ότι η ενημέρωση από την κυρία Θανοπούλου γίνεται περίπου υπό μορφή φιλικής συζήτησης με τον δημοσιογράφο και η ερώτησή του σ' αυτό το πλαίσιο έγινε, δηλαδή δεν διατυπώθηκε σαν παρατήρηση επειδή τάχα το «κινηματογράφος» είναι λάθος, αλλά κάπως σαν απορία του για το ποιο είναι το σωστό ή το πιο σωστό. Στη συνέχεια και οι δύο ομολόγησαν ότι δεν γνωρίζουν πώς είναι σωστό να λέγεται, αλλά γνωρίζουν ότι σήμερα έχει επικρατήσει να λέμε «κινηματογράφος», ενώ παλιότερα, ιδίως οι μεγάλης ηλικίας χρησιμοποιούσαν συχνά τον προπαροξύτονο τύπο «κινηματόγραφος», έτσι είπαν. Ποιος τύπος όμως είναι σωστός;

Μη σκοτώνετε τις τίγρεις!

•  Διάβασα πρόσφατα για τον κίνδυνο αφανισμού της τίγρης, αυτού του υπέροχου, εμβληματικού αιλουροειδούς, και ομολογώ ότι συγκλονίστηκα. Έχει εντυπωθεί, ανεξίτηλα θαρρείς, στο μυαλό μου ο απελπιστικά μικρός αριθμός των άγριων αυτών ζώων που έχουν γλυτώσει από την ανθρώπινη απληστία: 3.200 διάβασα σ' ένα άρθρο, 3.000 σε κάποιο άλλο. Απίστευτα μικρός, τραγικά μικρός ο αριθμός, δεν μπορούσα να το φανταστώ! Ίσως όμως δεν μπορούμε να φανταστούμε επίσης σε ποιο βαθμό έχουμε βιάσει τη φύση, έχουμε ρημάξει το περιβάλλον. Ζητώ συγγνώμη που δεν καταπιάνομαι μ' αυτό το τεράστιο θέμα, δεν είμαι ο πιο κατάλληλος να μιλήσω γι' αυτό. Επιτρέψατέ μου να κινηθώ στα πεδία εκείνα που μου είναι πιο γνώριμα, εκείνα στα οποία συνήθως επιδίδομαι. Έτσι, επιτρέψατέ μου σ' αυτή την ανάρτηση να σχολιάσω κυρίως κάποια γλωσσικά θέματα που αναδείχτηκαν στο πλαίσιο της πολιτικοοικονομικής ειδησεογραφίας των τελευταίων ημερών. Κάποια τίγρη κρύβεται κι εδώ…

Πάγκαλε, από πού κι ως πού τα φάγαμε μαζί;

ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΕΙΣ – ΟΜΟΛΟΓΙΕΣ:

1. Ενδέχεται κάποιοι αναγνώστες μου να βρείτε τον τίτλο της σημερινής ιστογραφής μου παραπλανητικό, και όχι αδικαιολόγητα. Εξαρτάται από το πόσο το κείμενο που ακολουθεί ανταποκρίνεται σ' αυτό που βάσει του τίτλου θα περιμένατε να διαβάσετε, κι αυτό με τη σειρά του εξαρτάται από το πόσο καλά γνωρίζετε και πόσο σωστά αξιολογείτε, στον βαθμό που τον γνωρίζετε βέβαια, τον καθένα από τους δύο μας, την Α.Μ. (Αυτού Μεγαλειότητα) τον Θ. Πάγκαλο και την Α.Μ. (Αυτού Μηδαμινότητα) την αφεντιά μου. Κι επειδή αναγνωρίζω με συντριβή ότι αυτός ο τιτάνας που λέγεται Πάγκαλος είναι απείρως πιο γνωστός από εμένα τον ταπεινό, προεικάζω μάλιστα ότι ίσως θεωρηθεί βλασφημία η αποκοτιά μου να επιχειρώ να σταθώ δίπλα του (Χμ! και πού να δείτε τι σας έχω για μετά: επιχειρώ να τον διώξω από δίπλα μου! Τέτοιο το θράσος μου!…), γι' αυτό συγχωρήστε μου το κατιτίς παραπάνω που μπορεί να πω και δικαιολογήστε την απεγνωσμένη προσπάθειά μου να υπερασπιστώ τον εαυτό μου, τον κόπο μου, τον ιδρώτα μου, απέναντι στη βουλιμία ενός αχόρταγου, αναλογιζόμενοι την καταφανώς μειονεκτική θέση στην οποία βρίσκομαι έναντι αυτού του κολοσσού.

Μήπως τελικά οι "οπισθοδρομικοί" βλέπουν χρόνια μπροστά;

Το ΚΚΕ, ως γνωστόν, είναι κόμμα οπισθοδρομικό (το πιο οπισθοδρομικό της Ευρώπης κατά την υφυπουργό Παιδείας Εύη Χριστοφιλοπούλου), παρωχημένο, αγκυλωμένο, μυωπικό και όλα τα συναφή. Όμως, τι περίεργο φαινόμενο! Αυτοί οι οπισθοδρομικοί μύωπες του Περισσού είναι δυνατόν να βλέπουν 25 χρόνια μπροστά; Κι όμως είναι! (Βλέπετε, κυρία Χριστοφιλοπούλου, τι έχετε διά βίου να μαθαίνετε, αν βέβαια είσθε επιδεκτική μάθησης σε τέτοια ζητήματα!) Δείτε πώς πριν από 25 ολόκληρα χρόνια, στις 14 Μάη 1985, προειδοποιούσε ο «Ριζοσπάστης» για ό,τι σχεδίαζαν το ΠΑΣΟΚ και η ΝΔ ήδη από τότε και, κατά τον σχεδιασμό τους ή τις δεσμεύσεις τους, εφάρμοσαν το 2010 (με το ΠΑΣΟΚ στην κυβέρνηση και την πλουτοκρατία στην εξουσία —βρε, τι μαθαίνει κανείς διά βίου!): «Μας οδηγούν στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο;» ήταν ο τίτλος του άρθρου της εφημερίδας. «Να επικαλεστούν τη “βοήθεια” του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου ώστε να επιβάλουν πολιτική σκληρότερης λιτότητας, συζητούν τόσο η ηγεσία του ΠΑΣΟΚ όσο και η ΝΔ»: Μ' αυτά τα λόγια η οπισθοδρομική εφημερίδα αποκάλυπτε όσα είχε προαποφασίσει στο παρασκήνιο το πολιτικό προσωπικό του μεγάλου κεφαλαίου.

Η απόχη της αποχής

Προχθές, Κυριακή, κάποιες υποχρεώσεις με κράτησαν σχεδόν όλη μέρα μακριά από τις συνηθισμένες κυριακάτικες ενασχολήσεις μου, μία από τις οποίες είναι η ανάγνωση επιλεγμένων (αλλ' όχι κατ' ανάγκη εκλεκτών!) κυριακάτικων φύλλων —τώρα που το σκέφτομαι, προφανώς πρέπει να πάσχω από ένα είδος αθεράπευτου μαζοχισμού, καθώς δεν μπορώ, βλέπετε, να μην πάρω την κυριακάτικη δόση μου από λίγο… Στέφανο Κασιμάτη, μεταξύ άλλων βέβαια, διότι υπάρχουν και άλλοι αστέρες, μην τους αδικήσω: Τέλλογλου (ε;), Μανδραβέλης, Λυγερός… Λοιπόν, ήταν βράδυ όταν γύρισα σπίτι μου, αφού πρώτα πέρασα από τον ψιλικατζή της γειτονιάς, την ώρα που ετοιμαζόταν να κλείσει, και πήρα τις εφημερίδες μου, που μου τις είχε φυλάξει. Ωστόσο στο σπίτι καταπιάστηκα αμέσως με την ήδη αρχινημένη αλλά αφημένη ημιτελή ιστογραφή μου Περί αποχής, την οποία κατάφερα τελικά να αναρτήσω λίγα λεπτά πριν φύγει η Κυριακή. Τότε μονάχα πήρα στα χέρια μου και άρχισα να ξεδιπλώνω τις εφημερίδες. Και —τι φοβερή σύμπτωση, τι έκπληξη!— αμέσως το μάτι μου έπεσε στο εξώφυλλο του ένθετου περιοδικού «Κ» της «Καθημερινής»· εξώφυλλο αφιερωμένο με υπερηφάνεια περισσή στο πιο σημαντικό μάλλον από τα άρθρα του —με τα κριτήρια του περιοδικού, ασφαλώς. Τίτλος του «Γιατί δεν ψηφίσαμε»! Ο υπότιτλος «Νέοι πολίτες εξηγούν γιατί επέλεξαν την αποχή» και 8 φωτογραφίες νέων που, «ανυποψίαστοι κι ωραίοι», καμαρώνουν για τον άθλο της αποχής τους από τις εκλογές και ενασμενίζονται για την επιτυχία της συμμετοχής τους στο πονηρό κόλπο —«πού να καταλάβουνε οι φτωχοί!»— της προπαγάνδας μέσω ενός ελαφρού, λαϊφσταϊλίστικου άρθρου–συνέντευξης, προϊδεάζουν για το περιεχόμενο και το ποιόν τού πονήματος. Λέτε η φυλλάδα του Αλαφούζου να είχε υπόψη της το δικό μου… φαρμακερό άρθρο κατά της αποχής, αυτό που μόλις ανάρτησα, σκέφτηκα, και γι' αυτό φρόντισε να έχει έτοιμο το… αντίδοτο; Καλά, εντάξει, υπερβολές ως προς εμένα, αλλά σίγουρα κάτι… φαρμακώνει τον νου και τη σκέψη των Αλαφούζων και τους οδηγεί να… παίρνουν τα μέτρα τους!

Περί αποχής

Αφορμή για τη σημερινή ιστογραφή μου υπήρξε η εύλογη παρατήρηση ενός καλοπροαίρετου φίλου σχετικά με τη στάση του ΚΚΕ απέναντι στην αποχή από την ψηφοφορία στις εκλογές· στάση αντίθεσης, εναντίωσης, που την εκδηλώνει σε κάθε εκλογική αναμέτρηση, τουλάχιστον από τη μεταπολίτευση και μετέπειτα, με ένταση ανάλογη των διαστάσεων που παίρνει εκάστοτε η επιλογή της αποχής μεταξύ των ψηφοφόρων, γι' αυτό ιδιαίτερα έντονα επικριτική στις πρόσφατες Καλλικρατικές (τύποις) εκλογές. Ο φίλος αυτός λοιπόν —ο καλοπροαίρετος, επαναλαμβάνω, και καλός συζητητής— δεν ψηφίζει ΚΚΕ και σε πολλά ζητήματα διαφωνεί με τις θέσεις και τις επιλογές του κόμματος αυτού, συν τοις άλλοις προς ταλαιπωρία δική μου, καθόσον καταφεύγει συχνά σε μένα για να διατυπώσει τις όποιες διαφωνίες ή απορίες του σχετικά με τις θέσεις του ΚΚΕ και ν' ακούσει τη γνώμη μου. Εγώ, από την άλλη, να διευκρινήσω ότι δεν είμαι ο αυθεντικός εκφραστής ή διερμηνέας των απόψεων του ΚΚΕ· απλώς τις δικές μου απόψεις διατυπώνω, τις απόψεις ενός —θέλω να πιστεύω— κομμουνιστή. Κι το πράττω αυτό ταπεινά, εξ ανάγκης και όχι εξ επιλογής· δηλαδή, επειδή τόσο μονάχα μπορώ και όχι επειδή θέλω να ξεχωρίζω —αντιθέτως. Αυτό το γνωρίζει πολύ καλά ο φίλος που ρωτάει, κι ας χρησιμοποιεί εκφράσεις, όπως «το κόμμα σας» κ.λπ., που θα μπορούσαν να (παρ)ερμηνευθούν ότι τάχα με θεωρεί λίγο–πολύ κάτι σαν κομματικό εκπρόσωπο. Να σημειώσω ακόμη προεισαγωγικά πως ό,τι ακολουθεί δεν έχει χαρακτήρα προπαγανδιστικό, αλλά ούτε και χροιά κομματική, παρ' ότι η ερώτηση αφορά τη θέση συγκεκριμένου κόμματος, του ΚΚΕ· είναι μια απόπειρα προσέγγισης από αποστασιοποιημένη κομματικά οπτική σκοπιά της σημασίας της αποχής, κάποιες σκέψεις μου γύρω από το ζήτημα αν είναι σωστό και υπό ποίες συνθήκες να απέχει ο ψηφοφόρος από την εκλογική διαδικασία.

Φτηνά κόλπα…

Την επομένη του δεύτερου γύρου των δημοτικών και περιφερειακών εκλογών, τη Δευτέρα 15 Νοεμβρίου, πραγματοποιήθηκε συνάντηση εκπροσώπων της τρώεικας με κυβερνητικούς αξιωματούχους. Η συνάντηση ήταν προγραμματισμένη ήδη πριν από τις εκλογές και θα γινόταν, ασφαλώς, ανεξαρτήτως αποτελέσματος εκλογών και ανεξαρτήτως αν, λόγω αποτελέσματος, είχαν δρομολογηθεί —λέμε τώρα…— πρόωρες βουλευτικές εκλογές, όπως μας "απειλούσε" ο Γ.Α.Π.^[1] Γι' αυτό και το ΚΚΕ είχε προγραμματίσει, επίσης πριν από τις εκλογές, και πραγματοποίησε την ίδια μέρα συγκέντρωση διαμαρτυρίας ενάντια στην πολιτική που έχει προσδέσει τη χώρα μας στο άρμα της τρώεικας —ξέρετε, αυτή τη συγκέντρωση που τράβηξε πάνω της όλα τα φώτα της δημοσιότητας, προεξάρχοντος του μπολσεβικίζοντος MEGA…